Sanayi / OSB yatırımcısı: su hukukunda durumunuz

Eşik, yetkili kurum, belgeler ve yaptırım

Kimler kapsamda

Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve endüstri bölgeleri ile Ek-2'deki NACE faaliyetlerinden 50 ve üzeri çalışanı bulunanlar su verimliliği sistemini yönetmelik yayımından itibaren 18 ay içinde kurmakla yükümlüdür (yayımdan sayıldığında 27.06.2026; süre doldu). Yayımdan sonra faaliyete geçenlerde süre faaliyet başlangıcından işler. OSB/serbest/endüstri bölgeleri ve Ek-2 NACE faaliyetleri en fazla beş yıl içinde yeşil su verimliliği belgesine başvurur (maddede sürenin başlangıcı yazılmaz); iş termin planı sunulursa Bakanlığın uygun görüşüyle süre en fazla yedi yıla uzatılabilir.Dayanak: Su Verimliliği Yönetmeliği ekleri (RG 27.12.2024) Ek-1 '2) Endüstriyel Su Verimliliği'; Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) md.5(1), md.7(3)-(4); Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) geçici md.1(2)

Yetkili kurum ve başvuru

Su verimliliği: Tarım ve Orman Bakanlığı (su verimliliği bilgi sistemi). Endüstriyel yüzey suyu tahsisi: DSİ'ye Ek-4 formuyla başvuru. Yeraltı suyu: DSİ (167 sayılı Kanun ve Tüzük usulü). OSB alanındaki tesislere OSB'ye tahsis edilen su dışında ayrıca münferit tahsis yapılmaz.Dayanak: Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) md.8(1); Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik md.8, md.9(1), md.9(2)(ç), md.10(f)

İstenen belgeler

• Su Tahsisleri Ek-4 formu (endüstriyel su talebi)
• Onaylanmış veya onay süreci devam eden ÇED raporunun/Proje Tanıtım Dosyasının tesisin kullanacağı su miktarını ve deşarj şeklini gösteren bölümü
• Su talep noktasının 1/25.000 harita, kot, ED-50 koordinat ve KMZ bilgileri
• Su potansiyeli DSİ projeleriyle belirlenemiyorsa Hidrolojik Etüt Raporu; gerekirse Su Hakları Raporu
• DSİ tesisleri dışından tahsiste Ek-8 taahhütnamesi (tahsisin geçerlilik şartı)
• Su verimliliği planı ve Bakanlıkça istenen bilgi-belgeler; Ek-2 NACE/OSB için iş termin planı

Dayanak: Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik md.9(2)(ç), md.12(1)(b), Ek-4, Ek-8; Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) md.6(2), md.7(4), md.8(2)(a)

Aykırılıkta yaptırım

Tahsis şartlarına aykırılık DSİ'nin verdiği sürede giderilmezse su tahsisi DSİ tarafından iptal edilir; tahsissiz/DSİ görüşü alınmamış su kullanımına DSİ müdahaleyi önleme tedbiri alır, doğan zarardan kullanan ve kullandıranlar müteselsilen sorumludur. Kurulması zorunlu atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesisini kurmayan ya da çalıştırmayana Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanır. Su verimliliği belgesinde yaptırım belge iptalidir. Maktu idari para cezası tutarları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7).Dayanak: Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik md.13, md.14(2), md.15(1)-(2); 2872 sayılı Çevre Kanunu md.11, md.20(f); Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) md.9(3),(5); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7

Bu sektöre özgü yükümlülükler

• OSB'lerde atıksu altyapı sistemlerinin kurulması ve işletilmesinden OSB yönetimi, serbest/endüstri bölgelerinde bölge müdürlükleri sorumludur.Dayanak: 2872 sayılı Çevre Kanunu md.11
• OSB/serbest/endüstri bölgeleri yeşil belge kriterleri: toplam su kullanımının %5'inin geleneksel olmayan kaynaklardan sağlanması, yağmur suyu hasadı, gri su yeniden kullanımı (yayım sonrası yeni projelendirilen alanlarda), kurakçıl peyzaj, eğitim, OSB içindeki tesislerde NACE'ye uygun su verimliliği rehberleri; TS ISO 46001 yalnız yenilemede.Dayanak: Su Verimliliği Yönetmeliği ekleri (RG 27.12.2024) Ek-4 Tablo 3
• Kuyu, galeri ve tünele ölçüm sistemi kurulmadan yeraltı suyu kullanma belgesi verilemez.Dayanak: 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun md.10(2); DSİ Yeraltı Suyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği md.5
• Tahsis edilen su izin verilen miktardan fazla ve amacı dışında kullanılamaz, devredilemez, kiralanamaz, satılamaz; kullanım sonrası su mevzuata uygun deşarj edilir.Dayanak: Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik md.5(1)(g),(k)
• Belge geçerliliği beş yıldır; belge yükümlüsü süre dolmadan üç ay önce yenileme başvurusu yapar.Dayanak: Su Verimliliği Yönetmeliği (RG 27.12.2024) md.9(1),(2)

Resmî metinlerden derlendi (mevzuat.gov.tr, Resmî Gazete; erişim 10.10.2026). Tutar yazılmaz: maktu idari para cezaları her yıl yeniden değerlenir (5326 m.17/7); kuyu cezası için güncel tutar ruhsatsız kuyu cezaları rehberindedir.