Gayrimenkul geliştirici: su hukukunda durumunuz

Eşik, yetkili kurum, belgeler ve yaptırım

Kimler kapsamda

Depo hacmi ihtiyacı 7 m³'ün üzerinde olmak kaydıyla parsel alanı 2.000 m²'den büyük alanlardaki yapılarda veya parseldeki toplam çatı izdüşüm alanı 1.000 m²'den büyük yapılarda yağmur suyu toplama sistemi tesisi zorunludur; sistem yapı ruhsatı eki mekanik tesisat projesinde gösterilir. Bu zorunluluk parselde yeni yapılacak yapılar için aranır; 57/A(5)'in yürürlüğünden (RG 11.03.2025) önce yapı ruhsatı başvurusu yapılmış yapılarda ve önceden ruhsat alınmış yapılardaki esaslı tadilatta aranmaz.Dayanak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.57/A(5)(a)(1), md.57(7)(a); Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği geçici md.3(6)

Yetkili kurum ve başvuru

Yağmur suyu/gri su sistemi: yapı ruhsatını düzenleyen ilgili idare (mekanik tesisat projesi). Parselde kuyu: bulunulan yerdeki DSİ teşkilatı, yoksa en yakın mülki amir aracılığıyla DSİ; DSİ bir ay içinde cevap verir.Dayanak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.57(7)(a); 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun md.13; Yeraltı Suları Tüzüğü md.6(a)

İstenen belgeler

• Kuyu için belge isteme formu (eksiksiz ve doğru doldurulmuş)
• DSİ'nin etüt etmediği sahalarda: hidrojeolojik ve/veya jeofizik rapor, harita, plan ve projeler (üçer takım)
• DSİ'nin etüt ettiği sahalarda: işin yerini gösteren harita, kroki ve projeler (üçer takım)
• İlan edilmiş yeraltı suyu işletme sahalarında: kroki ve projeler (üçer takım)
• Yağmur suyu toplama sistemi: yapı ruhsatı eki mekanik tesisat projesi (TS EN 16941-1'e uygun depolama hesabı)

Dayanak: Yeraltı Suları Tüzüğü md.6(a)(1)-(3); Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.57(7)(a)(1)

Aykırılıkta yaptırım

Belge almadan sondaj/kuyu açan veya kasten yanlış bilgi veren: idari para cezası; DSİ mahzur görmezse belge verilir, aksi halde kuyu kapatılır ve masrafı açtırandan alınır. Kullanma/ıslah-tadil belgesi hükümlerine ve belge şartlarına aykırılık: idari para cezası ve kuyunun kapatılması. Cezayı mahallî mülki amir verir. Maktu idari para cezası tutarları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7).Dayanak: 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun md.18(a),(b) (kuyu için); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7; yağmur suyu sistemine özgü ayrı bir yaptırım hükmü Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.57/A'da yer almaz

Bu sektöre özgü yükümlülükler

• Arazisinde yeterli su olmayan, komşu arazideki yeraltı suyunun malikin faydalı ihtiyacını aşan kısmını isteyebilir; önce kullanma belgesi alması, malikin zararını karşılaması ve masraflara katılması şarttır.Dayanak: 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun md.6; Yeraltı Suları Tüzüğü md.16(a)-(c)
• Başkasının arazisindeki kaynak üzerindeki hak, tapuya tescille kurulan irtifak hakkıdır; yeraltı suları kamu yararına ait sulardandır, arza malik olmak yeraltı suyuna malik olmayı sağlamaz.Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md.756
• Su yolu borusunun başka yerden geçirilmesi olanaksız veya aşırı masraflıysa, taşınmaz maliki tam zararın önceden ödenmesi koşuluyla mecra geçirilmesine katlanır; hak istem üzerine tapuya tescil edilir.Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md.744
• İlan edilmiş işletme sahaları dışında arazi sahibi, kendi faydalı ihtiyacına yetecek yeraltı suyunu kullanabilir; işler 8. madde kapsamındaysa belge zorunludur.Dayanak: 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun md.5
• Gri su sistemlerinde depolama tankı tahliye hattı atık su şebekesine bağlanır; gri su yağmur suyu sisteminden ayrı planlanır.Dayanak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.57(7)(a)

Resmî metinlerden derlendi (mevzuat.gov.tr, Resmî Gazete; erişim 10.10.2026). Tutar yazılmaz: maktu idari para cezaları her yıl yeniden değerlenir (5326 m.17/7); kuyu cezası için güncel tutar ruhsatsız kuyu cezaları rehberindedir.