Tunceli: Yağmur nereye gider?
İlkokul (3–4. sınıf) · ders kartıOlgular
Su yılı 1 Ekim'de başlar, 30 Eylül'de biter. Yağmur ve kar bir yılda ne kadar düştüyse, önceki yılların ortalamasıyla (normal) karşılaştırılır.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Tunceli ilinde Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında yağış, 1991–2020 normalinin %121,0'i kadar düştü; kademe "yüksek". Veri Eylül 2026.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Tunceli ilinde 2025-26 su yılında toplam 940,4 mm yağış düştü; aynı 12 ayın normali 774,6 mm. Bir önceki su yılında (2024-25) aynı dönemin oranı %79 idi.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Tunceli ilinin suyu şu havzalarda toplanır: Fırat-Dicle. Havza, yağan suyun aynı akarsuya ve göle aktığı bölgedir.Kaynak: İl-havza eşlemesi: DSİ havza sınırları (il-kurum derlemesi); suharitasi.com/havzalar/.
Tunceli ilinde haritada adı yazılı ırmaklar: Munzur Çayı, Pülümür Çayı. Köylerin yakınından geçen adlı dereler: Çat Deresi, Munzur Suyu, Peri Çayı, Hozat Çayı, Mercan Deresi, Havaçor Çayı, Tağar Çayı.Kaynak: Göl ve nehir adları: OpenStreetMap katkıcıları (ODbL 1.0), Natural Earth, erişim 04.08.2026; köye 300 m'den yakın dereler: OpenStreetMap, 25.10.2026 çıkarımı; suharitasi.com/goller/, suharitasi.com/nerede-su-cikar/.
Sor, araştır, yaz
- Kartta yağış normalin yüzde kaçı? Bu sayı 100’den büyük mü, küçük mü?
- İlimizin suyu hangi havzaya akıyor? Haritada bulun.
- Kartta adı geçen bir göl ya da dereyi haritada bulun. Okulumuza en yakın olanı hangisi?
- Son bir ayda okulumuzun bulunduğu yerde yağmur yağdı mı? Takvime işaretleyin.
Tunceli: Yağmur nereye gider?
Lise · ders kartıOlgular
Kademe tek kuralla verilir: Su yılı (1 Ekim–30 Eylül) yağışı ÷ aynı ayların 1991–2020 ortalaması (CHIRPS, sitece hesaplanmış normal). Oran %80’in altı düşük, %80–120 olağan, %120’nin üstü yüksek.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Tunceli ilinde Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında yağış, 1991–2020 normalinin %121,0'i kadar düştü; kademe "yüksek". Veri Eylül 2026.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Tunceli ilinde son 10 su yılında yağışın normale oranı: 2016-17: %79; 2017-18: %104; 2018-19: %143; 2019-20: %97; 2020-21: %80; 2021-22: %101; 2022-23: %110; 2023-24: %112; 2024-25: %79; 2025-26: %121. 2025-26 su yılının soğuk mevsiminde (Ekim–Nisan) oran %118.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Normal, 1991–2020 dönemi ortalamasıdır; uydu + yer istasyonu birleşik yağış ürünü (CHIRPS) 0,05° (~5 km) ağ hücreleriyle il sınırına kesilerek hesaplanır.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Havzalar: Fırat-Dicle.Kaynak: İl-havza eşlemesi: DSİ havza sınırları (il-kurum derlemesi); suharitasi.com/havzalar/.
Tunceli ilinde haritada adı yazılı ırmaklar: Munzur Çayı, Pülümür Çayı. Köylere 300 m'den yakın geçen adlı dereler ve yakınından geçtikleri köy sayısı: Çat Deresi 4, Munzur Suyu 4, Peri Çayı 3, Pülümür Çayı 3, Hozat Çayı 2, Mercan Deresi 2 ve 2 dere daha.Kaynak: Göl ve nehir adları: OpenStreetMap katkıcıları (ODbL 1.0), Natural Earth, erişim 04.08.2026; köye 300 m'den yakın dereler: OpenStreetMap, 25.10.2026 çıkarımı; suharitasi.com/goller/, suharitasi.com/nerede-su-cikar/.
Sor, araştır, yaz
- Yağış oranı neden "normal" ile karşılaştırılır, mutlak mm ile değil?
- Son 10 su yılının kaçında oran %100’ün altında kaldı? En düşük ve en yüksek su yılını kartta bulun.
- Aynı su yılında komşu bir ilin oranını suharitasi.com/kuyu-ruhsati/ sayfasından bulun; farkın olası nedenlerini havza haritasıyla tartışın.
- Ön veri ile kesinleşmiş veri arasındaki fark ne olabilir?