Kars: Yağmur nereye gider?
İlkokul (3–4. sınıf) · ders kartıOlgular
Su yılı 1 Ekim'de başlar, 30 Eylül'de biter. Yağmur ve kar bir yılda ne kadar düştüyse, önceki yılların ortalamasıyla (normal) karşılaştırılır.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Kars ilinde Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında yağış, 1991–2020 normalinin %120,0'i kadar düştü; kademe "olağan". Veri Eylül 2026.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Kars ilinde 2025-26 su yılında toplam 692,8 mm yağış düştü; aynı 12 ayın normali 577,1 mm. Bir önceki su yılında (2024-25) aynı dönemin oranı %77 idi.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Kars ilinin suyu şu havzalarda toplanır: Fırat-Dicle, Çoruh, Aras. Havza, yağan suyun aynı akarsuya ve göle aktığı bölgedir.Kaynak: İl-havza eşlemesi: DSİ havza sınırları (il-kurum derlemesi); suharitasi.com/havzalar/.
Kars ilinde haritada adı yazılı göl, baraj gölü ve göletler: Bayburt Baraj Gölü, Çengilli Gölü, Kars Baraj Gölü; ırmaklar: Kars Çayı. Köylerin yakınından geçen adlı dereler: Büyük Dere, Digor Çayı, Karahan Çayı, Başgedik Deresi, Möküz Deresi, Susuz Deresi, Bozkuş Deresi, Telek Çayı ve 6 dere daha.Kaynak: Göl ve nehir adları: OpenStreetMap katkıcıları (ODbL 1.0), Natural Earth, erişim 04.08.2026; köye 300 m'den yakın dereler: OpenStreetMap, 25.10.2026 çıkarımı; suharitasi.com/goller/, suharitasi.com/nerede-su-cikar/.
Sor, araştır, yaz
- Kartta yağış normalin yüzde kaçı? Bu sayı 100’den büyük mü, küçük mü?
- İlimizin suyu hangi havzaya akıyor? Haritada bulun.
- Kartta adı geçen bir göl ya da dereyi haritada bulun. Okulumuza en yakın olanı hangisi?
- Son bir ayda okulumuzun bulunduğu yerde yağmur yağdı mı? Takvime işaretleyin.
Kars: Yağmur nereye gider?
Lise · ders kartıOlgular
Kademe tek kuralla verilir: Su yılı (1 Ekim–30 Eylül) yağışı ÷ aynı ayların 1991–2020 ortalaması (CHIRPS, sitece hesaplanmış normal). Oran %80’in altı düşük, %80–120 olağan, %120’nin üstü yüksek.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Kars ilinde Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında yağış, 1991–2020 normalinin %120,0'i kadar düştü; kademe "olağan". Veri Eylül 2026.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Kars ilinde son 10 su yılında yağışın normale oranı: 2016-17: %75; 2017-18: %132; 2018-19: %114; 2019-20: %85; 2020-21: %86; 2021-22: %77; 2022-23: %100; 2023-24: %134; 2024-25: %77; 2025-26: %120. 2025-26 su yılının soğuk mevsiminde (Ekim–Nisan) oran %119.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Normal, 1991–2020 dönemi ortalamasıdır; uydu + yer istasyonu birleşik yağış ürünü (CHIRPS) 0,05° (~5 km) ağ hücreleriyle il sınırına kesilerek hesaplanır.Kaynak: Yağış: CHIRPS v3.0 (UCSB Climate Hazards Center, CC BY 4.0); normal dönem sitece hesaplandı.
Havzalar: Fırat-Dicle, Çoruh, Aras.Kaynak: İl-havza eşlemesi: DSİ havza sınırları (il-kurum derlemesi); suharitasi.com/havzalar/.
Kars ilinde haritada adı yazılı göl, baraj gölü ve göletler: Bayburt Baraj Gölü, Çengilli Gölü, Kars Baraj Gölü; ırmaklar: Kars Çayı. Köylere 300 m'den yakın geçen adlı dereler ve yakınından geçtikleri köy sayısı: Kars Çayı 18, Büyük Dere 8, Digor Çayı 7, Karahan Çayı 4, Başgedik Deresi 3, Möküz Deresi 3 ve 9 dere daha.Kaynak: Göl ve nehir adları: OpenStreetMap katkıcıları (ODbL 1.0), Natural Earth, erişim 04.08.2026; köye 300 m'den yakın dereler: OpenStreetMap, 25.10.2026 çıkarımı; suharitasi.com/goller/, suharitasi.com/nerede-su-cikar/.
Sor, araştır, yaz
- Yağış oranı neden "normal" ile karşılaştırılır, mutlak mm ile değil?
- Son 10 su yılının kaçında oran %100’ün altında kaldı? En düşük ve en yüksek su yılını kartta bulun.
- Aynı su yılında komşu bir ilin oranını suharitasi.com/kuyu-ruhsati/ sayfasından bulun; farkın olası nedenlerini havza haritasıyla tartışın.
- Ön veri ile kesinleşmiş veri arasındaki fark ne olabilir?